JB 16

BLAUWE FLUITVOGEL

Blauwe fluitspeler Links op het middenpaneel van het drieluik Het Laatste Oordeel luistert een vrolijk blauw schepsel het gruwelijke schouwspel op met zijn muziek. Hij symboliseert de losbandigheid, die ertoe geleid heeft dat velen op de Dag des Oordeels niet opgenomen worden in de hemel.

JB 17

HARIG MONSTER

Gedrocht met baard Op het middenpaneel van het drieluik Het Laatste Oordeel staat een bebaarde “rillo”, een gedrocht met louter hoofd en benen. Dit creatuur is door Bosch bovendien getooid met de staart van een reptiel. Hij beziet met angstige blik de vleesmolen, waar zondaars op de Dag des Oordeels door worden gedraaid.

JB 18

TORENVOGEL

De Verzoeking van de Heilige Antonius De toeschrijving van dit paneel aan Jheronimus Bosch wordt betwist. Het dateert weliswaar uit zijn tijd, maar is mogelijk gemaakt door een andere noord-Nederlandse schilder. In dit verband wordt wel de naam van Geertgen tot Sint Jans genoemd. Ondanks de bedreigingen rondom hem, zit de kluizenaar onverstoorbaar in contemplatie. Zelfs zijn varken lijkt niet onder de indruk van het merkwaardige kasteelmonster dat hem aanvalt.

JB 19

KREATUUR MET DEGEN

Dikbuik met dolk Op het rechterpaneel van het drieluik De Verzoeking van de Heilige Antonius keert de devote heilige zijn hoofd af van de naakte duivelkoningin en haar hofhouding. Zijn blik richt zich op de gedekte tafel, als symbool voor de gulzigheid. De dolk in de dikke buik van het schepsel ernaast toont de gevolgen van onmatigheid.

JB 20

VLIEGENDE MONNIK

Sint Antonius op vliegende kikker Op het linkerpaneel van het drieluik De Verzoeking van de Heilige Antonius wordt Antonius weggedragen nadat hij door duivels is mishandeld. In het heiligenverhaal wordt hij daarna nogmaals overvallen, en door de duivels hoog de lucht in geslingerd. De arme Antonius ligt hier biddend op een vliegende kikker, terwijl hij door duivels in wolfskleren wordt belaagd. De kikker komt als androgyn symbool meermalen voor op het schilderij.